bolus
mannelijk (de)/ˈbolʏs/
Betekenis
zelfstandig naamwoord
- (voeding) bepaald zoet gebak, een soort koffiebroodje, bijvoorbeeld gemberbolus, of Zeeuwse bolusGeef mij maar eens een lekkere bolus!Met David had hij het geprobeerd... David had, toen hij Barmitzwa werd, zijn stuk in de Sjoel opgezegd om hem zoo om zijn hals te vallen. De sjammes had gehuild en Sjimme de Pieper, die bolussen bakte, had een trommel bolussen gebracht en gezegd: ‘Sjimme de Leeuw, je moet wat goeds in je leven gedaan hebben om zoo'n keschiebes van een zoon verdiend te hebben...’
- drolNeem bijvoorbeeld de „bolus": een rubber kunsthoop die op een schoon tafellaken of in de mooie stoel moet worden gelegd, om de huisvrouw voor de grap in de waan te brengen dat de hond daar iets heeft gedaan. Voor de oorlog brachten de Duitsers een bolus op de markt, die zelfs griezelig aanvoelde bij het oppakken, en die in Nederland gretig aftrek vond.
- (medisch) een type vetachtige (aanvankelijk rode) klei (o.m. als medicijn)Ende dan salmen daer op legghen een plaster ghemaket van tarwen mele ende dat sap van apij° ende curert dat voert als anderen zeren ende dan alre ierst alse die lichame ende dat zeer is ghesuvert. Dan salmen omtrent dat zeer legghen bolus ar° ende tarra sigillata° to samen ghemenghet myt rose oly ende edick°, want het latet die materia nyet vloyen ende bewacht dat lyt van corrupcien.Maer is dan daer eenige wonde, ic legge dan in die wonden medicijnen die corruptie beweren, dat sijn doijere van eijeren ende olie rosarum gemenct te samen. Ende ic smere die wonden deffencijf van bolus voirseit tot die wonde wel ettert ende versekert is van apostomen.
- (medisch) een medicinale dosis die in één keer een patient (mens of dier) toegediend wordt (bijv. via een injectie)
- (medisch) een medicinale dosis in vorm van een grote pil of capsule die in één keer een dier wordt toegediend
Etymologie
*[4][5] later ontstaan door het medische gebruik van de "bolus" [B] “type (geneeskrachtige) klei” in de 17e eeuw en latere eeuwen (samengebald in een rond voorwerp dat in één keer ingeslikt moest worden)
Bron: OpenTaal & WikiWoordenboek