maangestalte

Tot de jaarlijks weerkerende rubrieken van een almanak behoorde de `Verklaringe'. Die gaf een instructie voor het almanakgebruik en bevatte tijdrekenkundige gegevens. Meestal gaf dit inleidend deel ook een toelichting op de in de kalender gebruikte pictogrammen. Daarna volgde het kalendergedeelte, met aanduidingen van de heiligedagen, de markten, en de epistel- en evangeliehoofdstukken volgens het kerkelijk jaar. De vier maangestalten, tekens van de dierenriem, de aderlaatkalender en medische instructies werden veelal in pictogrammen weergegeven. Daarachter volgde praktische informatie, zoals de watergetijden, dienstregelingen van trekschuiten, beurtschepen en wagens en het sluiten van de stadspoort. In het dan volgende astrologische deel werd naast de prognosticatie, een overzicht van zon- en maaneclipsen en een astro-agrarische kalender doorgaans, in aanvulling op de aderlaatkalender, een `aderlaat- of zodiakmannetje' opgenomen. NRC Arie van den Berg 24 september 1999