mens

mannelijk (de)/mɛns/

Betekenis

zelfstandig naamwoord
  1. primaten (primaten) , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt
    De mens heeft een sterk ontwikkeld brein, maar kan niet vliegen.
    Freud schrijft: „De waarheid achter dit alles, die men liever verloochent, is dat de mens geen zachtaardig wezen is dat liefde nodig heeft en zich hoogstens weet te verdedigen als het wordt aangevallen; in zijn driftleven is hij juist begiftigd met een enorme dosis agressie. Bijgevolg is zijn naaste voor hem niet alleen een potentiële helper en seksueel object, maar ook iemand die hem ertoe verleidt zijn agressie op hem uit te leven, zonder vergoeding te profiteren van zijn werkkracht, hem zonder instemming seksueel te gebruiken, zich van zijn bezittingen meester te maken, hem te vernederen, pijn te doen, te martelen en te doden.”[https://www.nrc.nl/nieuws/2025/12/25/de-verleiding-van-de-kettingzaag-a4915742 www.nrc.nl (25 dec 2025)]
    De jongen naast me deed zijn koplamp aan waardoor de in de muur gekraste namen zichtbaar werden: hier waren al eerder mensen gestrand.
  2. pregnant, pejoratief, informeel (pregnant), (pejoratief), (informeel) vrouw [1], meestal in ongunstige zin (omdat zij vervelend, lastig, raar e.d. is)
    Zij is een raar mens.
    Ach mens, doe toch eens normaal.

Etymologie

*Het woord "mens" (Duits Mensch, Zweeds människa, Deens menneske) is een variant van "man" (Duits Mann, Engels man), die uiteindelijk teruggaat op een Indo-Europese stam *men-: "denken" of *me-: "meten". Deze stam treft men aan in Latijn mens, mentis: "geest, verstand" (vergelijk Engels mind), memoria: "geheugen, herinnering", Grieks menos: "geest", mnèmè: "geheugen", Sanskriet man-: "denken, geest". In het Oud-Indisch bestaat tevens Manu: "(oer)mens", modern Hindi manusha: "mens, man"

Antoniemen

onmens

Uitdrukkingen

  • de mens is voor de mens een mens
  • de mens is de mens een wolf
  • De mens is [voor] de mens een wolf — Mensen doen elkaar onprettige dingen aan
  • De mens wikt, maar God beschikt — De mensen maken allerlei plannen, maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt
  • Een mens lijdt dikwijls het meest door het lijden dat hij vreest
  • Een mens zijn zin, is een mens zijn leven — Stoett-2654 [http://www.dbnl.org/tekst/stoe002nede01_01 www.dbnl.org]
  • Een brutaal mens heeft de halve wereld — Iemand die wat durft te zeggen krijgt het meestal wel voor elkaar
  • Een gewaarschuwd mens telt voor twee — Iemand die vooraf weet wat er fout kan gaan moet zich er maar op voorbereiden

Vertalingen

Engelshuman, human being, man
Franshomme
DuitsMensch
Spaanshombre, humano, individuo
Italiaansuomo, umano
Portugeeshomem, humano
Russischчеловек
Chinees人, 人类
Japans人間, にんげん, 人類
Koreaans사람, 인류, 人類
Turksinsan
Poolsczłowiek
Zweedsmänniska
Deensmenneske
Bron: OpenTaal & WikiWoordenboek