tirannie
Wat is de betekenis van tirannie?
tirannie betekent: (politiek) onrechtmatige heerschappij, gekenmerkt door willekeur en geweld; de verbasterde vorm van een monarchie
Betekenis
- (politiek) onrechtmatige heerschappij, gekenmerkt door willekeur en geweld; de verbasterde vorm van een monarchie
- (pejoratief) machtsmisbruik of heerszuchtig gedrag
- (figuurlijk) (pejoratief) dwingende overheersing
Voorbeelden van "tirannie" in een zin
- Huxley: „We moeten niet vergeten dat iedere regering met een monopolie op politieke en economische macht bloot staat aan vrijwel onweerstaanbare verleiding tot tirannie.”[https://www.nrc.nl/nieuws/2025/12/25/de-verleiding-van-de-kettingzaag-a4915742 www.nrc.nl (25 dec 2025)]
- Het ging mis in Frankrijk omdat er daar weinig ervaring was met zelfbestuur én omdat de jonge republiek meteen bedreigd werd door vijanden van buitenaf die de revolutie in de kiem wilden smoren. Dat leidde tot tirannie en geweld.
- Murat Isik (42), de schrijver van Wees onzichtbaar (Libris Literatuur Prijs 2018), heeft een boek over zijn moeder geschreven, over haar leven dat begon in een dorp zonder waterleiding of elektriciteit in het oosten van Turkije en haar via Izmir en Hamburg naar Amsterdam bracht, naar een flat in het hart van de Bijlmer, waar ze zich bevrijdde van de tirannie van haar man en zich ontwikkelde tot een vrouw met een fulltime baan (voedingsassistente in het AMC) en een inkomen dat hoog genoeg was voor een koopappartement.
- De primaire functie van kunst […] is het bevrijden van het individu van de tirannie van zijn cultuur.
- De opvoeder moet zich dus wel degelijk ‘inspannen om het kind te laten ontsnappen aan de tirannie van het ik en het hier en nu: alles en wel nu meteen’, zoals de Franse pedagoog Philippe Meirieu stelt.
Betekenis en uitleg van tirannie
Tirannie verwijst naar een vorm van heerschappij waarin de macht van een persoon of een kleine groep op een onderdrukkende manier wordt uitgeoefend. Het gaat vaak gepaard met het gebrek aan vrijheid en rechtvaardigheid voor de onderdanen, die gedwongen worden te gehoorzamen aan willekeurige regels en besluiten.
Het woord tirannie wordt vaak gebruikt in politieke contexten om autoritaire regimes te beschrijven die de rechten van individuen schenden. Het kan ook in bredere zin toegepast worden op situaties waarin iemand macht misbruikt om anderen te onderdrukken. Het gebruik van het woord roept sterke emoties op en benadrukt de ongelijkheid en onrechtvaardigheid die kan voortkomen uit machtsstructuren.
Voorbeelden
- De tirannie van de dictator maakte het leven van de inwoners ondraaglijk.
- In haar persoonlijke leven voelde ze de tirannie van de verwachtingen die haar vrienden en familie op haar legden.
- De studenten protesteerden tegen de tirannie van het strenge schoolregime dat hen beperkte in hun creativiteit.
Woordoorsprong
Het woord tirannie is afgeleid van het Latijnse 'tyrannia', dat een despotische heerschappij aanduidt, en heeft zijn oorsprong in het Oudgrieks 'tyrannos', wat 'heerser' betekent.
Veelgestelde vragen over tirannie
Wat is de betekenis van tirannie?
tirannie betekent: (politiek) onrechtmatige heerschappij, gekenmerkt door willekeur en geweld; de verbasterde vorm van een monarchie
Hoeveel betekenissen heeft tirannie?
tirannie heeft 3 verschillende betekenissen in het Nederlands. Zie hierboven voor alle definities.
Welk woordgeslacht heeft tirannie?
tirannie is een vrouwelijk (de).
Wat zijn synoniemen van tirannie?
Synoniemen van tirannie zijn: machtswellust.
Hoe gebruik je tirannie in een zin?
Voorbeeld: “Huxley: „We moeten niet vergeten dat iedere regering met een monopolie op politieke en economische macht bloot staat aan vrijwel onweerstaanbare verleiding tot tirannie.”[https://www.nrc.nl/nieuws/2025/12/25/de-verleiding-van-de-kettingzaag-a4915742 www.nrc.nl (25 dec 2025)]”
Etymologie
*via Middelnederlands "tirannie" van "tyrannie", in de betekenis van ‘onwettig verkregen alleenheerschappij’ aangetroffen vanaf 1485, op te vatten als afgeleid van tiran