bloed

onzijdig (het)/blut/

Betekenis

zelfstandig naamwoord
  1. anatomie (anatomie) lichaamsvocht dat rondstroomt in de slagaderen en aderen ter verspreiding van zuurstof en andere voor de levensprocessen onontbeerlijke stoffen
    Het bloed vervoert zuurstof van de longen naar de lichaamscellen.
    Het bloed in mijn aderen is ontdaan van warmte en wordt tegen de zin van mijn geest rondgepompt.
    Hoewel de maan helder scheen, raakte ze hem toch kwijt en haar bloed koelde snel af, maar ze vervolgde haar weg, het verroeste hek uit en het zandpad op dat naar het dorp leidde, struikelend over stenen en zichzelf vervloekend omdat ze zo stom was geweest om op hoge hakken naar buiten te gaan.
  2. (enkel als verkleinwoord: bloedjes) in bloedjes van kinderen: kinderen van mijn eigen vlees en bloed
  3. (enkel als datief: bloede) in in koelen bloede, van den bloede en van koninklijken bloede
  4. sukkel
  5. heel erg, als eerste deel in samenstellingen dat de heftigheid van het tweede deel benadruktKan in spreektaal soms nog verder worden versterkt door de vorm "bloedje-" te gebruiken.
    Zij was bloedjong, bloedmooi maar helaas ook bloedarm.
    Het is vandaag weer bloedjeheet.

Etymologie

*[4] vermoedelijk leenvertaling in navolging van Duits "Blut", en woorden als bloedeigen, bloedrood en bloedwarm, waarin "bloed" niet per se een versterkende betekenis hoeft te hebben, maar wel zo kan worden opgevat.

Synoniemen

dood

Uitdrukkingen

  • Het bloed kruipt waar het niet gaan kan. — Iemands ware aard valt niet te verbergen
  • Iemands eigen vlees en bloed — Iemands naaste familie (m.n. zijn/haar kinderen)
  • Kwaad bloed zetten — Woede bij anderen opwekken
  • Iemand het bloed onder de nagels vandaan halen — Iemand erg kwaad maken of hevig irriteren
  • Iemands bloed wel kunnen drinken — Een sterke hekel aan iemand hebben
  • Goed bloed kan niet liegen. — Iemands goede afkomst wordt altijd opgemerkt
  • Eruitzien als melk en bloed — Een gezonde aanblik hebben
  • in bloed drenken — veel geweld gebruiken

Vertalingen

Engelsblood
Franssang
DuitsBlut
Spaanssangre
Italiaanssangue, sangue
Portugeessangue
Russischкровь
Chinees血, 血液
Japans血, ち, 血液
Koreaans피
Arabischدم
Turkskan
Poolskrew
Zweedsblod
Deensblod
Bron: OpenTaal & WikiWoordenboek