grijs

onzijdig (het)/ɣrɛis/

Betekenis

zelfstandig naamwoord
  1. kleur (kleur) elke achromatische tint tussen wit en zwart
    Dit grijs lijkt wel erg donker.
    Grijs, wit en zwart zijn achromatische kleuren en dat betekent letterlijk dat dit kleuren zijn ‘zonder een echte kleur’.[http://www.lidathiry.nl/koel-grijs-en-warm-grijs/ Je hebt koel grijs en warm grijs – zie hier het verschil], Lida Thiry, 31 juli 2016
  2. kleur (kleur) de kleur grijs hebbend
    Dat is een grijze auto.
    De outfit komt 'met alle toeters en bellen', inclusief de aanpassingen die Whitney zelf heeft gedaan. In het grijze pak dat de zangeres onder de outfit droeg, zitten zelfs nog wat gaten die er tijdens de opnames zijn ingekomen. Ook missen er daardoor wat chromen balletjes die aan het pak zaten.
  3. anatomie (anatomie) (van mensenhaar) kleurloos doordat er geen pigment meer wordt aangemaakt
    Mijn blik viel op een magere man in pak, met grijs haar.
    En zag opeens een veeg grijs in zijn haar die me eerder nog niet was opgevallen.
  4. figuurlijk (figuurlijk) onduidelijk, bijv. of het volgens de regels wel of niet is toegestaan
    Ze opereren in het grijze circuit.
    ' 'Heel vroeger, in een grijs en schimmig verleden?' Hij trok een gezicht.
  5. figuurlijk (figuurlijk) beneden peil, ≈ onethisch
  6. figuurlijk (figuurlijk) eentonig, saai

Etymologie

*in de betekenis van ‘lichtgrauw’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1140

Uitdrukkingen

  • Grijze haren van iets krijgenHeel veel stress/kopzorgen hebben door iets
  • Grijze haren zijn kerkhofsbloemenIemand die grijze haren krijgt is niet zo ver meer van het kerkhof (ofwel van de dood); oude mensen zijn dicht bij de dood
  • Iemand grijze haren bezorgenIemand veel stress bezorgen
  • Een grijs gebiedIets waarvan onduidelijk is of het tot het een dan wel tot het ander behoort, schemerzone [2]
  • Het te grijs makenErgens te ver in gaan
  • Die plaat is grijsDat is al heel vaak eerder verteld of datzelfde argument is al heel vaak opgevoerd, waardoor alle zeggingskracht nu is verdwenen of het niet meer interessant is (vgl. Een grijsgedraaide plaat)
  • Een grijze muisEen doorsnee en/of saai iemand, een persoon die helemaal niet opvalt

Vertalingen

Engelsgrey
Fransgris
Duitsgrau
Spaansgris
Italiaansgrigio
Portugeescinzento
Turksgri
Zweedsgrå
Deensgrå