grijs
onzijdig (het)/ɣrɛis/
Betekenis
zelfstandig naamwoord
- (kleur) elke achromatische tint tussen wit en zwartDit grijs lijkt wel erg donker.Grijs, wit en zwart zijn achromatische kleuren en dat betekent letterlijk dat dit kleuren zijn ‘zonder een echte kleur’.[http://www.lidathiry.nl/koel-grijs-en-warm-grijs/ Je hebt koel grijs en warm grijs – zie hier het verschil], Lida Thiry, 31 juli 2016
- (kleur) de kleur grijs hebbendDat is een grijze auto.De outfit komt 'met alle toeters en bellen', inclusief de aanpassingen die Whitney zelf heeft gedaan. In het grijze pak dat de zangeres onder de outfit droeg, zitten zelfs nog wat gaten die er tijdens de opnames zijn ingekomen. Ook missen er daardoor wat chromen balletjes die aan het pak zaten.
- (anatomie) (van mensenhaar) kleurloos doordat er geen pigment meer wordt aangemaaktMijn blik viel op een magere man in pak, met grijs haar.En zag opeens een veeg grijs in zijn haar die me eerder nog niet was opgevallen.
- (figuurlijk) onduidelijk, bijv. of het volgens de regels wel of niet is toegestaanZe opereren in het grijze circuit.' 'Heel vroeger, in een grijs en schimmig verleden?' Hij trok een gezicht.
- (figuurlijk) beneden peil, ≈ onethisch
- (figuurlijk) eentonig, saai
Etymologie
*in de betekenis van ‘lichtgrauw’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1140
Uitdrukkingen
- Grijze haren van iets krijgen — Heel veel stress/kopzorgen hebben door iets
- Grijze haren zijn kerkhofsbloemen — Iemand die grijze haren krijgt is niet zo ver meer van het kerkhof (ofwel van de dood); oude mensen zijn dicht bij de dood
- Iemand grijze haren bezorgen — Iemand veel stress bezorgen
- Een grijs gebied — Iets waarvan onduidelijk is of het tot het een dan wel tot het ander behoort, schemerzone [2]
- Het te grijs maken — Ergens te ver in gaan
- Die plaat is grijs — Dat is al heel vaak eerder verteld of datzelfde argument is al heel vaak opgevoerd, waardoor alle zeggingskracht nu is verdwenen of het niet meer interessant is (vgl. Een grijsgedraaide plaat)
- Een grijze muis — Een doorsnee en/of saai iemand, een persoon die helemaal niet opvalt
Vertalingen
Engelsgrey
Fransgris
Duitsgrau
Spaansgris
Italiaansgrigio
Portugeescinzento
Turksgri
Zweedsgrå
Deensgrå
Bron: OpenTaal & WikiWoordenboek