paard

onzijdig (het)/part/

Betekenis

zelfstandig naamwoord
  1. onevenhoevigen (onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt
    Miljoenen paarden stierven tijdens de Napoleontische Oorlogen door verwondingen, ziekte, uitputting en honger, met name tijdens de desastreuze Russische campagne van 1812
    Maar terwijl die Pieten speelgoed maken, pepernoten bakken en alles klaarmaken voor de volgende reis naar Holland, trekt Sinterklaas op zijn paard door de hoge Spaanse bergen, op zoek naar een nieuw Pietje.
    Toen ik aankwam bij het vuurtje zag ik tot mijn verbazing twee paarden aan een lang touw grazen, met verder niemand in de buurt.
  2. sport (sport) turntoestel op vier poten en met twee handvatten om op te voltigeren of zonder handvatten om overheen te springen
  3. schaak (schaak) een schaakstuk dat over de andere stukken heen kan bewegen
  4. techniek (techniek) het deel van het mechanisme van een korenmolen, dat de afstand tussen de molenstenen regelt
  5. astrologie (astrologie) een van de tekens van de Chinese dierenriem
  6. scheepvaart (scheepvaart) een touw om op te staan, onder de ra van een dwarsgetuigd zeilschip
  7. gereedschap (gereedschap) een schraag om hout op te zagen

Etymologie

* Middelnederlands pāert, "perert", ontleend aan Laatlatijn paraverēdus ‘postpaard op zijlijnen, wisselpaard’, samengesmolten uit Oudgrieks pára ‘bij, extra’ en Gallisch verēdus ‘(post)paard’ (vgl. Welsh gorwydd ‘ros’), leenvertaling naar het voorbeeld van Oudgrieks párippos ‘postpaard’ (uit pára- en híppos ‘paard’). Evenzo ontleend zijn Nederduits Peerd en Duits Pferd.

Synoniemen

equus caballusknolros

Uitdrukkingen

  • het paard achter de wagen spannen
  • de prins op het witte paard — de ideale man om mee te trouwen
  • een dood paard aan een boom (vast)binden — te voorzichtig zijn
  • een gegeven paard in de bek kijken — niet dankbaar, maar kritisch zijn over cadeaus of koopjes
  • een oud paard van stal halen — wat men vroeger al eens heeft laten horen nog eens ten beste geven
  • het beste paard van stal — de in stilte meest gewaardeerde persoon in een gezelschap
  • het paard van Troje binnen halen — ongemerkt de vijand toegang verlenen
  • honger hebben als een paard — zeer veel trek in eten hebben

Vertalingen

Engelshorse, pommel horse, knight
Franscheval, cheval d'arçons, cavalier
DuitsPferd, Seitpferd, Pauschenpferd
Spaanscaballo, caballete, caballo
Italiaanscavallo, cavallo
Portugeescavalo, cavalo com arções, cavalo com alças
Russischлошадь, конь
Chinees馬, 马
Japans馬, うま, ウマ
Koreaans말
Arabischخيل, حصان, فرس
Turksat, beygir
Poolskoń, kozioł, koń
Zweedshäst, bygelhäst, springare
Deenshest, springer
Bron: OpenTaal & WikiWoordenboek