sfeer

mannelijk/vrouwelijk (de)/sfer/

Betekenis

zelfstandig naamwoord
  1. het geheel van gedachten en gevoelens die de gemoederen in een bepaalde omgeving bezighouden
    De sfeer was altijd opgewekt, maar al snel ging iedereen over tot de orde van de dag en vertrok naar zijn of haar kamer om huiswerk te maken en ‘écht’ belangrijke mensen te bellen over de laatste drama’s op school.
  2. gebied of omgeving waarin bepaalde personen of kwesties thuishoren
    Dit mechanisme wint aan betekenis nu in de Nederlandse verzorgingsstaat meer verantwoordelijkheden worden doorgeschoven naar de burger. In diverse maatschappelijke sferen is sprake van substitutie: de overheid treedt terug en van de burger wordt verwacht dat hij of zij bepaalde taken overneemt. Dat zien we in de sfeer van welzijn en zorg, en nadrukkelijk ook in het buurtbeleid.
  3. meetkunde (meetkunde) bolvormig vlak rond een centraal punt
    Velen noemen de oppervlakte van de bol wel de sfeer.
  4. gebied in, op of rond de aarde gevormd van alle plaatsen die op een vergelijkbare afstand van het middelpunt van de aarde liggen en een vergelijkbare rol spelen
    Systeem Aarde kent vier hoofdrolspelers: de geosfeer, de atmosfeer, de hydrosfeer en de biosfeer. Elk van deze sferen vormt een reservoir van materie en energie, die ze onderling kunnen uitwisselen in een complex spel van terugkoppelingen.
  5. geologie (geologie) elk van de lagen waaruit de aardbol bestaat (meestal als tweede deel van een samenstelling)
    Opvallend is de knik in de temperatuur-dieptelijn van figuur 2. Dit punt markeert de grens tussen de lithosfeer en de asthenosfeer. Hier gebruiken we dus een nieuwe, geothermische definitie van deze sferen van de aarde, niet op sterkte gebaseerd maar op de wijze van warmtetransport.
  6. meteorologie (meteorologie) elk van de lagen van de dampkring (meestal als tweede deel van een samenstelling)
    De dampkring bestaat uit verschillende sferen. De laag die aan het aardoppervlak grenst, noemen we de troposfeer. In deze globaal genomen 13 km dikke sfeer speelt zich het weer af.
  7. geschiedenis (geschiedenis) elk van de bolvormige zones van de hemelkoepel boven de aarde waarin zon, maan en planeten zich om de aarde zouden bewegen
    In het klassieke heelalbeeld van Aristoteles en zijn navolgers vormde de aarde het centrum en daaromheen bevonden zich ‛sferen’: hemelse bollen waarin maan, planeten en sterren rond de aarde draaiden. De binnenste baan was die van de maan; dan kwam Mercurius, gevolgd door de overige planeten en de zon, en in de buitenste sfeer stonden alle sterren.

Etymologie

**[4.3] aangetroffen vanaf 1405

Vertalingen

Engelsatmosphere
DuitsStimmung, Athmosphäre
Spaansesfera, globo